اجتماعی آنان آزادتر بوده و رژیم های سیاسی حاکم بر آن کشورها دموکراتیک تر بوده اند، کمتر خشونت گرا بوده و بیشتر تمایل به مبارزات قانونی و پارلمانی داشته اند. ۱۹ تن از ۲۱ تن مسئولین اصلی ۱۱ سپتامبر، شهروندان عربستان سعودی بودند. البته موارد بسیاری را میتوان یافت که درست در جهت نقیض مشاهده بالا

قرار می گیرند اما به نظر میرسد با قدری احتیاط بتوان گفت که در مجموع هر قدر شرایط سیاسی و اجتماعی در یک کشور محدودتر و اختناق آمیزتر باشد، جنبش های اصول گرای به وجود آمده در آن جوامع بیشتر به سمت و سوی خشونت و ضدیت بیشتر با آمریکا و غرب رفته اند متقابلا هر قدر که شرایط سیاسی و اجتماعی در یک کشور آزادتر و مردمی تر بوده جنبشهای اسلام گرا بیشتر به سمت و سوی مبارزات قانونی و حزبی رفته اند.

صرف نظر از آنکه مباحث فوق را چقدر بپذیریم واقعیت آن است که این مطالب چیز زیادی در خصوص اسباب و علل به وجود آمدن جریان اصول گرای دینی به دست ما نمیدهند. همان طور که اشاره کردیم ریشه یابی علل به وجود آمدن پدیده اصول گرایی و خشونت دینی ظرف یکی دو دهه اخیر موضوعی پیچیده است. در غرب کارهای زیادی در این خصوص صورت گرفته و در جریان است. جدای از دغدغه های علمی و آکادمیک دلیل فوری و فوتی برای غربی ها مشکلات و مصایب امنیتی است که این پدیده برای آنان به بار آورده است عقب ماندگی علمی بالاخص در حوزه علوم انسانی در ایران سبب شده که تحقیقات و مطالعات چندانی برروی این پدیده صورت نگیرد. دیدگاهها و نظریات حکومت و نظریه پردازان حکومتی پیرامون این پدیده خلاصه میشود در چند گزاره یا کلیشه کلی نخست محکوم کردن اعمال و اقدامات تروریستی و اینکه ایران خود بزرگترین قربانی تروریسم است. گزاره دوم آن است که ظهور اسلام گرایی در جهان ملهم و متأثر از انقلاب اسلامی ایران است. گزاره سوم آن است که چون غربی ها و صهیونیست ها دشمن اسلام و مسلمین هستند پس مسلمانان هم به رویارویی با آنان پرداخته اند. گزاره چهارم آن است که چون در غرب دموکراسی واقعی وجود ندارد،