کتاب قصه های سر و ته کانون پرورش فکری

محمدرضا شمس (زادهٔ ۱۳۴۰ در تهران) از نویسندگان مطرح ادبیات کودک و نوجوان ایران است که با سبک منحصربه فرد خود در داستان نویسی، به ویژه در حوزهٔ فانتزی، طنز و افسانه های مدرن، شناخته میشود. او با خلق دنیایی پویا و خلاقانه، مخاطبان کودک و نوجوان را به خواندن ترغیب میکند.

زندگی و فعالیت های ادبی
تولد و تحصیلات: متولد تهران است و در رشتهٔ مهندسی مکانیک تحصیل کرد، اما علاقهٔ شدیدش به ادبیات، او را به دنیای نویسندگی کشاند.

شروع کار: از دههٔ ۱۳۷۰ با چاپ داستان در مجلات کودک مانند کیهان بچه ها و سروش نوجوان فعالیتش را آغاز کرد.

حوزهٔ کاری: تمرکز اصلی او بر داستان های فانتزی، افسانه های بازنویسی شده و طنز است و گاه از عناصر کهن الگویی در آثارش استفاده میکند.

سبک و ویژگی های آثار
زبان ساده و جذاب:

داستانهایش با نثری روان و گاه شوخ و بازیگوش نوشته شده اند.

دیالوگ های طبیعی و مناسب برای گروه سنی کودک و نوجوان دارد.

محتوا و درونمایه ها:

تلفیق دنیای واقعی و خیال (مثلاً آوردن موجودات افسانهای به زندگی روزمره).

پرداختن به مفاهیم انسانی مانند دوستی، شجاعت و کنجکاوی.

استفاده از طنز ظریف برای جذب مخاطب.

نوآوری در قصه گویی:

بازآفرینی افسانه های قدیمی با نگاهی امروزی (مثل "افسانهٔ آهو").

خلق شخصیت های ماندگار (مثل "مهمان های ناخواندهٔ آقای روباه").

آثار مشهور
داستان های کودک و نوجوان:
"اگر این چوب مال من بود" (برندهٔ جایزهٔ لاکپشت پرنده و کتاب سال شهید غنی پور)

"لبخندهای کشمشی یک خانوادهٔ خوشبخت" (طنز اجتماعی برای نوجوانان)

"مهمان های ناخواندهٔ آقای روباه" (ترکیب طنز و فانتزی)

"افسانهٔ آهو" (بازنویسی خلاقانه از یک افسانهٔ قدیمی)

مجموعه داستان ها:
"هستی" (داستان های فلسفی برای نوجوانان)

"شب بخیر فرمانده" (داستان های کوتاه با درونمایهٔ صلح)

بازنویسی افسانه ها:
"قصه های هزارویکشب برای کودکان" (بازنویسی ساده شده)

"افسانه های ایرانی" (با نگاهی مدرن)

جوایز و افتخارات

برندهٔ جایزهٔ لاکپشت پرنده (برای کتاب "اگر این چوب مال من بود").

برگزیدهٔ جشنوارهٔ کتاب کودک و نوجوان اصفهان.

نامزد جایزهٔ هانس کریستین اندرسن (از معتبرترین جایزه های جهانی ادبیات کودک).

آثارش در فهرست کلاغ سفید کتابخانهٔ مونیخ (لیست کتابهای برتر جهانی) قرار گرفته اند.

نقش او در ادبیات کودک ایران
شمس با آثاری که مرز بین واقعیت و خیال را محو میکنند، به کودکان می آموزد که با تخیل خود دنیای جدیدی بسازند. طنز او، که گاه نقد اجتماعی ظریفی در خود دارد، باعث محبوبیتش میان نوجوانان شده است. برخی از کتاب هایش نیز در مدارس و کارگاه های ادبی تدریس میشوند.

تفاوتش با دیگر نویسندگان:
او کمتر به مسائل آموزشی مستقیم میپردازد و بیشتر بر قصه گویی هنرمندانه و خلاقیت محور تمرکز دارد.