کتاب حاضر جلد نخست از مجموعة «نظریه ها و نقدهای ادبی و هنری» است که در آن به موضوع چگونگی پیدایش و گسترش نظریة «بنیامنیت»، پرداخته شده است. بدین ترتیب در این مجلد، نخست مباحث نظری و تاریخی بنیامتنیت، به ویژه در غرب مورد توجه واقع می شود. در این مثال به بررسی ریشه ها و زمینه های بنیامتنیت و معرفی برخی از بنیان گذاران آن یعنی: «میخائیل باخستین»؛ «رولان بارت»؛ «لوران ژنی» و... پرداخته می شود. سپس مطالب نظری بخش نخست کتاب به صورت کاربردی معرفی می شوند. در این مسیر نمونه هایی از پیکرة هنر یا ادبیات ایرانی ـ اسلامی، مورد مطالعه قرار گرفته است. همچنین در کتاب نقش پیش متن ها در یک خوانش بنیامتنی در چگونگی تولید و دلالت پردازی کتیبة بیستون، بیان شده است. شایان ذکر است در یک مطالعة موردی دیگر به خوانش یک اثر نقاشی از «پرویز کلانتری» با عنوان «این نیز بگذرد» به عنوان موضوعی برای بررسی بنیامتنی، پرداخته شده است.