هویت زبان و نژاد همواره از مسائل چالشی عصر حاضر میباشد. شکل گیری کشورها دولت ها و مناطق خودمختار در طول سده گذشته بر اساس موارد هویت زبان مذهب و قومیت و نژاد بوده است نگاهی گذار به کشورهای مختلف جهان گواه این امر است که موارد ذکر شده در فرایند دولت - ملت سازی نقش فراوانی داشته است. در طول تاریخ جنگ و صلح بر اساس بسیاری از مؤلفهای ذکر شده است. این موارد را میتوان در اکثر قاره های جهان مشاهده کرد اما در منطقه غرب آسیا و شمال آفریقا با توجه به سبقه تمدنی چند هزار ساله خود بیشتر به چشم میخورد.

در این منطقه در طول تاریخ حکومتهای مختلفی شکل و امپراتوری های زیادی فروپاشیده است. دوره های مختلفی را هم میتوان برای این منطقه ذکر کرد. دوره ی باستان و حتی دوره های اساطیری که در کتب مختلف از این منطقه یاد شده است. با ورود اسلام به این منطقه تحولات مختلفی در غرب آسیا شکل گرفت که کماکان ادامه دارد. بعد از سقوط دولت عباسی به دست مغولها و بعد از آن روی کار آمدن ترکان از مناطق شرقی بافت این منطقه دگرگون شد. این وضعیت تا روی کار آمدن دو امپراتوری صفوی و عثمانی ادامه داشت.

بعد از فروپاشی امپراتوری عثمانی در جنگ جهانی اول و معاهدات سور و بعد از آن لوزان قلمرو عثمانی توسط فاتحین جنگ به مناطق و کشورهای مختلف تقسیم و از دل آن دولت های جدید با نامهای جدید شکل گرفت عراق یکی از کشورهای تازه تأسیس بود. کشوری که به مدت ۵۰۰ سال بین ایران و عثمانی در حال رد و بدل شدن بود. از قومیتهای ساکن در این منطقه میتوان کردها را نام برد که تاریخ چند هزار ساله دارند. هر چند در طول تاریخ کردها دوره های مختلفی را سپری کردند اما بعد از فروپاشی عثمانی مسئله کردها بیش از گذشته در محافل سیاسی بین المللی مورد توجه قرار گرفت

طرفدار استقلال هم در اقلیم و هم در خارج از عراق سازماندهی شد. به دلیل عدم تمایل دولت اقلیم کردستان همزمان با انتخابات مجلس ملی عراق در سال ۲۰۰۵، فعالان کرد یک همه پرسی غیر رسمی برای استقلال کردستان عراق برگزار کردند. این همه پرسی توسط جنبش رفراندوم کردستان سازماندهی شد و نتایج نشان داد که ۹۸ درصد از مردم به کردستان مستقل رای دادند حزب دمکرات کردستان و اتحادیه میهنی کردستان نتایج همه پرسی را رد کردند و تعهد خود را به عراق متحد اعلام کردند. این نشان داد که در آن زمان، مقامات کرد بیشتر به حمایت بین المللی اهمیت می دادند تا تحریک احساسات ناسیونالیستی.

با این حال، اخیراً یکی از عناصر ثابت شعارهای استقلال طلبانه سیاستمداران کرد. تیرگی روابط آنها با دولت مرکزی و نگاه آنها به عراق به عنوان یک کشور شکست خورده است. دولت اقلیم کردستان بغداد را به نقض مداوم قانون اساسی و سیستم تقسیم قدرت متهم کرده است. شکایات اصلی آنها حول محور تخصیص بودجه، پرداخت به پیشمرگه و حل و فصل وضعیت قانون اساسی کرکوک است. این نارضایتی ها به ویژه در دوره دوم نخست وزیری نوری المالکی در سالهای ۲۰۱۰-۲۰۱۴ مطرح شد. مالکی تمام تلاش خود را برای محدود کردن قدرت کردها و سنیها به کار گرفت و برای متمرکز کردن بیشتر حکومت و جمع آوری کنترل و قدرت بیشتر تلاش کرد. اقدامات اقتدارگرایانه او - از اشغال چندین پست مهم دولتی به طور همزمان تا دستگیری رقبا - منجر شد که هم کردها و هم سنیها به طور فعال به دنبال خودمختاری بیشتر برای محافظت از خود باشند. بنابراین دولت اقلیم کردستان صادرات نفت خود و توسعه زیر ساختهای صادرات هیدروکربن خود را آغاز کرد که منجر به این شد که بغداد ۱۷ درصد از بودجه ملی خود را به کردها پرداخت نکند. ۲

در این هنگام هم دومین دوره ریاست جمهوری بارزانی در سال ۲۰۱۳ به پایان رسید اما پارلمان برای دو سال دیگر آن را تمدید کرد با این وجود هنگامی که این دوره در سال ۲۰۱۵ به پایان رسید 

هویت زبان و نژاد همواره از مسائل چالشی عصر حاضر می باشد. شکل گیری کشورها دولت ها و مناطق خود مختار در طول سده گذشته بر اساس موارد هویت زبان، مذهب و قومیت و نژاد بوده است. نگاهی گذار به کشورهای مختلف جهان گواه این امر است که موارد ذکر شده در فرایند دولت ملت سازی نقش فراوانی داشته است. در طول تاریخ جنگ و صلح بر اساس بسیاری از مؤلفه های ذکر شده است. این موارد را می توان در اکثر قاره های جهان مشاهده کرد. اما در منطقه غرب آسیا و شمال آفریقا با توجه به سبقه تمدنی چند هزار ساله خود بیشتر به چشم می خورد. بعد از فروپاشی امپراتوری عثمانی در جنگ جهانی اول و معاهدات سور و بعد از آن لوزان، قلمرو عثمانی توسط فاتحین جنگ به مناطق و کشورهای مختلف تقسیم و از دل آن دولتهای جدید با نامهای جدید شکل گرفت عراق یکی از کشورهای تازه تأسیس بود کشوری که به مدت ۵۰۰ سال بین ایران و عثمانی در حال رد و بدل شدن بود. از قومیت های ساکن در این منطقه میتوان کردها را نام برد که تاریخ چند هزار ساله دارند. هر چند در طول تاریخ کردها دوره های مختلفی را سپری کردند اما بعد از فروپاشی عثمانی مسئله کردها بیش از گذشته در محافل سیاسی بین المللی مورد توجه قرار گرفت تشکیل دولتها و امپراتوریهای مختلف باعث شد که کردها در ۴ کشور مختلف در این منطقه قرار بگیرند ترکیه ایران سوریه و عراق بدنه جمعیت کردها را تشکیل میدهند ریشه مبارزات استقلال خواهی کردها به سال های ۱۸۵۰ و حتی سده های قبل از آن بر می گردد اما فروپاشی عثمانی نقطه عطفی در مسئله پانکر دیسم و فرایند استقلال خواهی کردها ایجاد کرد.

کتاب پیش رو سیاست و حکومت در اقلیم کردستان عراق را بررسی می کند و ضمن بیان تاریخ و جغرافیای این خطه به مسائل روز اقلیم و چالش های موجود می پردازد.

للرجوبندی