مجموعه ی حاضر مشتمل است بر سه بخش. در بخش های اول و دوم تحقیق ها و تحلیل های مؤلف در شرح و بیان جلوه هایی از ادبیات منظوم و منثور فارسی آمده است: آثار مولانا، نظامی گنجه ای، فخرالدین اسعد گرگانی، سعدی، جامی، وحشی بافقی، ملک الشعراء بهار، کیکاوس بن اسکندر، خواجه نظام الملک، نصرالله منشی، نظامی عروضی و شماری دیگر. در بخش سوم نیز مؤلف به نکته هایی درخور توجه در شناخت لحظه هایی از تاریخ ایران، و شرح زندگی چند تن از استادان و فرهنگ اندیشان توجه کرده است. دکتر محمدجعفر محجوب (۱۳۷۴-۱۳۰۳)، استاد سرشناس و توانمند ادبیات فارسی در ۴۵ نوشته ی این کتاب با زبانی روان و بیانی رسا به شناخت برگ هایی از ادبیات فارسی و فرهنگ ایران پرداخته است. کتاب خاکستر هستی با نوشته ای از بزرگ علوی، نویسنده ی نامی درباره ی دکتر محجوب، و نیز گفت وگویی با خود دکتر محجوب آغاز می شود.