نیچه به بارون کارل فون گرسدورف پایان ژانویه ی ۱۸۶۷، لایپزیک. دوست عزیز من، در اوایل ماه ژانویه در ناومبورگ من نیز در کنار بستر مرگ یکی از اقوام نزدیک ایستاده بودم. در کنار مادر و خواهرم، این بانوی عزیز بسیار مورد مهر و احترام من بود. او همیشه علاقه ی زیادی به شغل من نشان می داد و با او به نظرم می رسد تکه ی کاملی از گذشته ام و به خصوص کودکی ام را گم کرده ام. بااین حال، دوست عزیز بی نوا و پریشانم، وقتی نامه ی شما را دریافت کردم، با اندوهی عمیق تر منقلب شدم. تفاوت این دو مرگ بسیار عظیم به نظر می رسد. آنجا در ناومبورگ، زندگی آن بانو که لبریز از اعمال خوب بود سرانجام به پایان رسید و علیرغم شرایط نامناسبی که داشت، حداقل سنین پیری را درک کرد. ما همگی احساس می کردیم که نیروی ذهن و بدن او تمام شده بود و بخاطر اینکه عاشقش بودیم، احساس می کردیم مرگ او را زود در آغوش گرفته است. اما چه چیزهایی که با مرگ برادر شما از دست دادیم و من برای آن ها احترام و ارزش قائل بودم! ما یکی از گوهرهای شریف و نجیب رومی را از دست دادیم که رم می توانست در اوج خود برای داشتن چنین کسی به خود ببالد. کسی که شما به عنوان برادرش، بیشتر می توانید به آن ببالید. چرا زمانه ی رنجور و بیچاره ی ما، چنین شخصیت های قهرمانی را به ندرت خلق می کند؟ اما شما می دانید که گذشتگان در مورد این موضوع چه اعتقادی داشتند: آنان که خدایان دوستشان دارند، در جوانی می میرند. چقدر عجیب که چنین قدرتی ممکن بود به دست آید! به عنوان الگویی از اعتمادبه نفس و تلاش های باشکوه، به عنوان نمونه ای از یک شخصیت مصمم، راستین با خود و بی علاقه به جهان و نظرات آن، چه قدرت و راحتی می توانست برای هزاران گرفتاری در گرداب رام نشده ی زندگی به دست آید؟ من به خوبی می دانم که این امتیاز برای شما معنای عمیق تری دارد، زیرا همان طور که اغلب در گذشته به من می گفتید، او ایده آلی که شما آرزویش را داشتید برایتان می ساخت، ستاره ی ثابت راهنمای شما در میان تمام بزرگراه ها و کوچه پس کوچه های پر پیچ وخم زندگی. مرگ او بی شک بزرگ ترین ضربه ای بوده است که تابه حال خورده اید! اکنون، ای دوست عزیز قدیمی، آن طور که از لحن مویه های شما پی بردم در میان تجربیات تلخ خود فهمیده اید که چرا شوپنهاور ما، رنج و مصیبت را به عنوان بهترین مسیر برای انکار خواست و اراده برای یک سرنوشت باشکوه، ناگزیر و ضروری دانسته است. شما همچنین درد را تجربه کرده اید؛ نیرویی مخرب، از درون آرام بخش و نیروبخش.