کتاب یادنامه همایون صنعتی زاده

همایون صنعتی زاده برای من که در سنین اولیه جوانی با او آشنا شدم همواره یک «راز» بود. هیچگاه خود را را ز آمیز نشان نمی داد اما شخصیت عجیب و گاه و بیگاه پیچیده و رفتار نامتعارفش و اینکه هیچ کس نبود برای من کشش عجیبی داشت کنجکاوی هایم درباره گذشته اش و بخصوص در پی پاسخ این سؤال بودن که چگونه همایون صنعتی زاده همایون صنعتی زاده شد؟ همواره برایم کششی به سویش ایجاد میکرد و بعدها پی بردم که فقط من نبودم که جذب آهن ربای وجودش شده بودم... هر چه من به طرف او می رفتم او پرهیز میکرد حد نگاه می داشت و گاهی تصور می کردم که از من خوشش نمی آید اما یک تلفن احوالپرسی او از من در بیمارستان اشک شوق برایم به ارمغان می آورد و مهر و شیفتگی ام نسبت به او فزونی می یافت شاید چند سال گذشت که اجازه داد به حریمش وارد شوم یعنی من تصور میکردم که وارد شدم ... بعدها فهمیدم قضیه به این سادگی ها نیست. همین قدر میدانم به کار ما در مجله های کلک و بخارا اعتقاد داشت. اما تعریف نمیکرد شاید تصور میکرد خراب یا پر رو (1) میشویم و یا اینکه از خط خارج می شویم. در هر حال آنقدر نزدیک شدیم که گاهی از گذشته ها می گفت و یک آن به خود می آمد و می گفت: «پاشو برو به کارت برس این حرف ها به درد تو نمی خورد!

احسان یارشاطر

با درگذشت زنده نام همایون صنعتی زاده یکی از پژوهندگان فعال و مترجمان کوشا و فردی که در سازمان دادن مؤسسات سودمند گوناگون در طی بیش از نیم قرن تأثیری بسیار چشمگیر داشت از میان ما رخت بربسته است.

نخستین خدمات فرهنگی صنعتی زاده در مؤسسه فرانکلین آغاز شد. با لیاقت کاردانی وی این مؤسسه در ایران موفق شد که عده بسیای از کتابهای سودمند و به زبان انگلیسی را به فارسی در آورد و با کمک ناشران مختلف منتشر سازد. همچنین صنعتی زاده در تسهیل انتشار دانشنامه فارسی معروف به «دایرة المعارف مصاحب مؤثر بود هم او بود که انتشار کتابهای درسی را با کمک سازمان خدمات اجتماعی به صورتی مطلوب در آورد.

طبع پویا و خصلت کوشای صنعتی زاده او را در سامان دادن مؤسسات سودمند مختلف کامیاب کرد. از آن جمله بود چاپخانه افست که به صورت مجهزترین چاپخانه ایران به مدیریت جعفر صمیمی درآمد.

اما در کنار فعالیتهای سازمانی صنعتی زاده به امور علمی نیز می پرداخت.

به پژوهشهای مربوط به کیش زردشتی علاقمند بود و مجلدات تاریخ مذهب زردشت مهم ترین اثر Mary Boyce استاد دانشگاه لندن و نتیجه سال ها کوشش و پژوهش او را به فارسی درآورد. از میان مباحث مختلف به مسائل گاه شماری در ایران و به خصوص در بعضی دهات یزد و کرمان علاقه فراوان داشت