کتاب غمنامه رستم و سهراب

هنگامی که رودکی پدر شعر فارسی آدم الشعرای زبان دری در روستای بنج رودک سمرقند دیده از جهان فرو میبست؛ در روستای دیگر از سرزمین شعر فارسی در قریه باز از ناحیه طابران طوس ،فردوسی بزرگترین شاعر ملی ایران و یکی از بزرگترین حماسه سرایان جهان دیده به جهان میگشود در این هنگام سال هجری قمری ۳۲۹ بود. تاریخ زاده شدن فردوسی را چه کسی ثبت کرده بود؟ هیچکس. اما از برخی از شعرهای او میتوان این نکته را دریافت مثلاً در جایی از شاهنامه، پس از آنکه از سرودن جنگ یازده رخ فراغت پیدا میکند به ستایش محمود غزنوی می پردازد. در اینجا از سخن فردوسی چنین بر می آید که در این هنگام محمود تازه به پادشاهی نشسته بوده. همچنین فردوسی از پنجاه و هشت سالگی خود سخن به میان می آورد. از آنجا که می دانیم محمود در سال ۳۸۷ به پادشاهی نشسته بوده پس فردوسی در سال (۳۲۹ (۵۸ - ۳۸۷) زاده شده بوده است. 

بدرد دل شیر و چنگ پلنگ نیارد به نخجیر کردن شتاب زبیم سنان تو خون بارد ابر یسی لب به دندان گزیدم زنو بدین شهر کرد ایزد آبشخورت نبیند جزین مرغ و ماهی مرا خرد را زبهر هوا کشته ام نشاند یکی پورم اندر کنار سپهرش دهد بهر کیوان و هور سمنگان همه زیرپای آورم چو رستم بر آن سان پری چهره دید ز هر دانشی نزد او بهره دید و دیگر که از رخش داد آگهی ندید ایچ فرجام جز فرهی بیاید بخواهد و را از پدر به سان یکی سرو آزاد شد ابر پهلوان آفرین خواندند سر بدسگالان تو کنده باد به خوبی بیار است پیمان او ببود آن شب تیره دیر و دراز همی خواست افگند رخشان کمند چو این داستانها شنیدم زتو بجستم همی کتف و یال و برت تورایم کنون گر بخواهی مرا یکی آنکه بر تو چنین گشته ام و دیگر که از تو مگر کردگار مگر چون تو باشد به مردی و زور سدیگر که اسپت به جای آورم