کتاب مبارزه و یک داستان دیگر

در اين داستان، دوباره يک دکتر و يک خادم کليسا، در مرکز ماجرا قرار دارند؛ و درعين‌حال؛ شخصيتي بنام لوسکي، که شخصيتي روشنفکر و تحصيل‌کرده است. مضامين هميشگي و پابرجا در آثار آنتوان چخوف؛ يعني کتاب خواندني فرهيختگي و شناخت؛ همچنان پررنگ به نظر مي‌رسند. اما در اين داستان؛ يک مضمون مهم بيشتر به چشم مي‌زند؛ و آن فساد اخلاقي در جامعه تزاري است؛ در اين داستان؛ چخوف به‌گونه‌اي از زبان شخصيت‌هاي خود حرف مي‌زند؛ که گويي وي به‌شدت از سلامت اخلاقي و پاکي و پاک‌دامني دفاع مي‌کند. البته در اين داستان؛ دوره‌هايي از دهه‌هاي حکومت تزاري به قياس گرفته مي‌شود؛ برخي شخصيت‌ها از دهه‌هايي دفاع مي‌کنند؛ که در آن‌ها نه فساد اخلاق وجود داشت و نه جلوه‌هاي آن و مردم از تمامي جلوه‌هاي فساد، بر حذر و برکنار بودند.