کتاب نظریه اجتماعی و تاریخ اجتماعی صرفاً به معرفی گزینشی چند جریان اصلی و بررسی چند نمونه مهم در حوزه تاریخ اجتماعی بسنده نمی کند، بلکه با رویکردی جامع نگر تقریباً تمامی جریان های تأثیرگذار بر شکل گیری تاریخ اجتماعی را بررسی می کند. نویسندگان کوشیده اند با رویکردی میان رشته ای گرایش های تأثیرگذار بر روند تکوین تاریخ اجتماعی را به دقت رصد و تمامی آثار شاخص و نظریه پردازان مهم در این زمینه را معرفی کنند. این گرایش ها از نخستین تکاپوهای مصلحان اجتماعی تا واپسین تحولات نظری در این زمینه همچون پسامدرنیسم و پساساختارگرایی را دربرمی گیرد. نویسندگان همچنین تلاش کرده اند با بیانی شفاف دانشجویان رشته تاریخ را با رابطه میان تاریخ و نظریه اجتماعی آشنا سازند و راهکارهای گوناگون بهره گیری از نظریه های جامعه شناختی و مفاهیم علوم اجتماعی در نگارش تاریخ اجتماعی را به آن ها معرفی کنند.