کتاب جمهور نشر علمی و فرهنگی

موضوع کتاب چیست؟ این کتاب موضوع واحد ندارد، بلکه دربارۀ موضوع‌های متعددی بحث می‌کند که اهمیت آنها و مقامی که در این کتاب دارند تقریبا یکسان است. از جهتی می‌توان گفت که بحث اساسی کتاب بر سر موضوع «عدل» است، اما اهمیتی که افلاطون برای مفهوم عدل قائل است از لحاظ تحقق آن در جامعۀ بشری است، و وی در عالم خیال شهری را پی‌ریزی می‌کند که صفت عدل هم در تشکیلات و هم در اخلاق افراد آن محقق باشد. پس، ازاین‏حیث می‎توان گفت که هدف اصلی کتاب بحث در تأسیس «مدینۀ فاضله» یا تحقق کمال مطلوب در تنظیم امور جامعه است. از طرفی، اگر کتاب را از نظر فلسفی مطالعه کنیم، چنین می‌پنداریم که محور همۀ مطالب آن فلسفه است. اما اگر به جنبه‌های ماوراء‏الطبیعۀ کتاب توجه کنیم و مخصوصا جملۀ آخر کتاب را بخوانیم ممکن است چنین نتیجه گیریم که موضوع اصلی کتاب لزوم تربیت و تهذیب نفس است تا برای نیل به مراتب ترقی و تعالی در عوالم بعد از مرگ مستعد و آماده گردد. باری، مسلم است که افلاطون این کتاب را به مطلب واحدی تخصیص نداده و در حین تألیف هر موضوعی را که به‏نحوی مربوط به جریان بحث دانسته وارد مضامین کتاب کرده است. این کتاب از سایر آثار افلاطون طولانی‌تر است، به‏جز کتاب قوانین که از آن طولانی‌تر، ولی ناتمام است، و درهرصورت تردیدی نیست که این کتاب از همۀ آثار افلاطون مهم‌تر است، زیرا دامنۀ موضوع‌های آن از سایر رساله‌ها وسیع‌تر و سبک نگارش آن دقیق‌تر است.