کتاب نمایش رنج تهران در سینمای ایران

«رگبار» (۱۳۴۹)، با حضور آقای حکمتی به محله ای در آن که فردی تازه وارد به شمار می رود آغاز شده و با خروج او از همان محله پایان می پذیرد. تصویر بالای شهر در فیلم نشان داده نمی شود و تنها در گفت و گوی شخصیت هاست که حضور دارد. خیاط محله به هنگام ورود آقای حکمتی به محله می گوید: «شنیدم اجاره دو برج و از پیش دادین، پس شما هم مثل من از اون بالاها می آیید، پس شما حرف منو می فهمید.» این اشاره او در کنار تأکید همیشگی اش برای داشتن مشتری هایی از «آن بالاها» که به سراغ او می آیند، در کنار تصویر غایب این قطعه جغرافیایی از شهر، به آن وجهی مرموز و دست نیافتنی می بخشد. مرموز و ناشناخته از آن روی که هیچکس حرف زن خیاط مبنی بر رجوع «اعیان و اشراف» به خیاط خانه او را باور نمی کند و هرگاه هم که کسی از آن بالاهای شهر به سراغ او می آید کسی کنار او نیست که شاهد ادعایش باشد. در حالی که همه اهالی محله در جشن حضور یافته اند، خانمی که وجه غایب تصویر است به سراغ او می آید، او که با دیدن این خانم از جای بر می خیزد و با حسرت و تعجب و شگفتی از پایین به بالا می نگرد می گوید: «باورم نمیشه! من سال ها منتظر شما بودم. خانوم شما تشریف آوردید؟ شمایید؟ مفتخرم کردید. من سال ها به شاگردم می گفتم از اعیان و اشراف مشتری داشتم، ولی اون باور نمی کرد، حالا شما امروز اومدید و اون نیست. حالا چه جوری باور می کنه؟ باید به چشم خودش می دید، این بدبختی نیست؟ حالا تو همچین روزی اون رفته جشن. این بدبختی نیست؟» این ماجرا یک بار دیگر نیز برای خیاط محل اتفاق می افتد. بار دوم نیز او در کارگاه خود تنهاست و تصویر و صدای خانم مشتری غایب در قاب است. تأکید بر این غیبت است که واقعیتی رؤیاگون به این رویارویی داده است. همین اشاره خیاط به بدبختی حاصل از عدم حضور شاگردش در آن لحظه حساس قطع می شود به جشن و سروری که در مدرسه برپاست. بدبختی او که آرزوی رفتن از این محله را در سر می پروراند با شادی سایر اهالی محل هم زمان می شود. او که از جمله طرفداران ازدواج عاطفه با آقای حکمتی است این ازدواج را باعث و بانی خروج عاطفه از این محل و رفتن به جایی دیگر تلقی می کند. تأکید، تنها بر از اینجا رفتن است و هیچ توضیحی درباره به کجا رفتن ارائه نمی شود. هر چند هیچ گاه آقای حکمتی به وضوح از بالای شهر آمدن یا به کجا رفتنش در انتهای فیلم، سخن نگفته و در واقع آدرس نمی دهد، اما می توان نشانه هایی چون اسباب اثاثیه او که پر از قاب عکس های قدیمی و آیینه های قدی، شمعدانی های لاله اصل که از مادر به یادگار مانده و تعداد زیاد کتاب هایی که از پدر باقی مانده را دلالت بر با اصل و نسب بودن او در نظر گرفت، اصل و نسبی که می تواند دلالتی بر بالای شهری بودن او تلقی شود. با اشاره به برخی تصاویر و گفت و گوهای صورت گرفته در فیلم می توان این نکته را روشن کرد.