کتاب امامت و سیاست تاریخ خلفا

ابو محمد عبدالله بن مسلم دینوری ( 276ـ 213ه‌.ق) یکی از مولفان بزرگ و کثیرالتالیف قرن سوم هجری است .وی در کوفه متولد شد و مدتی منصب قضای دینور را برعهده داشت و سپس در بغداد به تدریس پرداخت .کتاب حاضر که به تاریخ خلفا معروف و به ابن‌قتیبه منسوب است به زبان عربی نگاشته شده و اینک ترجمه آن به چاپ رسیده است .این کتاب گزارشی است از مهم‌ترین رویدادهای تاریخی قرون نخستین اسلامی از زمان خلفای راشدین تا پایان دوران خلافت هارون الرشید که بخشی از آن نیز به تاریخ مفصل دوران خلافت امام علی (ع) و حوادث و اوضاع و احوال زمان آن حضرت اختصاص دارد . گزیده‌ای از مطالب کتاب از این قرار است :سرگذشت سقیفه، بیعت با ابوبکر، چگونگی بیعت علی (ع) با ابوبکر، خلافت عمر، سرگذشت شورا و بیعت با عثمان بن عفان، چگونگی کشته شدن عثمان، چگونگی بیعت با علی (ع)، مخالفت عایشه با علی (ع)، جنگ علی (ع) با طلحه و زبیر و عایشه، سخنان مالک اشتر با علی (ع)، نامه علی (ع) به معاویه، درخواست معاویه شام و مصر را از علی (ع)، مکاتبات و نامه‌های متبادله میان علی (ع)، معاویه و سایر فرماندهان و امرا دو طرف، کشته شدن عمار یاسر، شکست سپاه شام، پذیرش صلح و فرستادن حکمین، اختلاف در نوشتن صلح‌نامه، سرگذشت خروج کنندگان بر علی (ع)، خطبه علی (ع)، سخنان علی (ع) با خوارج، کشته شدن خوارج، مقتل علی (ع)، تلاش معاویه برای گرفتن بیعت برای یزید، حکومت ولید بن عقبه بر مدینه و بیرون رفتن حسین بن علی (ع)، نبرد عمرو بن سعید با حسین بن علی (ع)، اسیران خاندان علی (ع) نزد یزید، خلافت معاویه بن یزید، بیعت با عبدالملک بن مروان و گزارش مفصل رویدادهای جهان اسلام در عصر خلافت اموی و اوایل عباسی .