کتاب حاضر، با هدف آشنايي دانشجويان و علاقه مندان به فرهنگ و تمدن اسلامي با روند شکل گيري و اعتلا و شکوفايي نهضت علمي مسلمانان و عوامل مؤثر در نشاط علمي آنان از قبيل تشويق اسلام از علم و عالم، نکوهش قرآن کريم از جهل و ناداني و دعوت به تعقل و تفکر و نيز توجه به علل انحطاط تمدن اسلامي و کم سوئي چراغ علم و ادب در جهان اسلام بعد علم افروزي آن ها در طول پنج و شش قرن و بيداري اروپاييان از تأثيرات فرهنگ و تمدن اسلامي به منظور خود بازيابي و تقويت خودباوري و اعتمادبه نفس و تحکيم هويت ملي و اسلامي و عزت خواهي و تجديد عظمت و کسب استقلال و حيثيت مسلمين در مقابل مستکبرين و رسيدن از تقليد به تجربه و ابداع و اختراع و توليد علم و طلوع دوباره آفتاب علم و ادب از شرق و احياء تمدن نوين اسلامي تهيه شده است.