«راهنمای تئوری انتخاب برای استرس» عنوان کتابی است نوشته ی برایان لنون که انتشارات سایه سخن آن را به چاپ رسانده است. امروز، در این دنیای پرفراز و نشیب، هر بامداد که چشم می گشاییم، خود را بر سر دوراهی های زندگی می بینیم و تنش ها و استرس های گوناگون را تجربه می کنیم. این احساسات پیامی درونی است که به ما می گوید بر سر دوراهی ها توان انتخاب داریم، اما مرددیم که آیا منابع و آگاهی لازم برای انتخاب مؤثر در اختیارمان است یا نه. روان شناسی تئوری انتخاب که پایه گذار آن ویلیام گسلر است، ما را با این باور آشنا می کند که انسان ها بیشتر مختارند تا مجبور و در مواجهه با احساسات و هیجانات، بینشی نو به ما می دهد. با پیروی از این رویکرد دیگر خود را محکوم به پیروی از احساسات نمی دانیم و با تمرکز هشیارانه و متفکرانه بر اعمالمان، از اسارت و پیروی ناآگاهانه از هیجانات و از جمله استرس، آزاد می شویم. این کتاب با زبانی ساده و با مبنای علمی و تجربه ی زیسته ی نویسنده، که خود از شاگردان ویلیام گلسر است، گام نهادن در این مسیر را برایمان آسان تر می کند. استرس در همه جا رخ می دهد و یک همه گیری در دوران ماست. استرس چنان گسترش یافته است که اگر مردم نگرانِ چیزی نباشند، همین امر موجب نگرانی شان می شود. یکی از نکات خوب درباره ی استرس نیز همین است که احساس می کنیم بخشی از یک جنبش جهانی هستیم؛ البته جنبشی که نمی خواهیم به آن تعلق داشته باشیم. به رغم این شبه همه گیری، استرس بیماریِ نادری هم نیست که جمع کثیری از انسان ها را رنجور کرده باشد. در حقیقت، استرس نه کمیاب است و نه بیماری دانسته می شود، بلکه یک حالت روان شناختیِ بسیار ناخوشایند است که همه ی انسان ها گاهی در زندگی تجربه اش می کنند. داشتن استرس به این معنا نیست که شما دیوانه یا بد هستید. استرس یک تجربه ی طبیعی و عادی انسانی است، اما ممکن است زندگی و شادمانی شما را به طور جدی به هم بریزد. در بدنتان تنشی پایدار حس می کنید و پروانه ها یک روزِ تمام درون شکمتان رژه می روند. درواقع شبیه کشیدن پوست صورت است که تمام بدن را تحت تأثیر قرار می دهد. گویا کسی بخشی از پوست تان را برمی دارد تا نقطه ای دیگر از بدنتان را بپوشاند. تنش سطحی ادامه دارد و تا شب هم بهتر نمی شود. چشم ها خسته از بی خوابی و مغز مملو از امواجِ سرگردان است. سپس در حالی چشم به چالش های روز جدید می گشایید که بی انرژی و بی رمق هستید. تعجبی ندارد که استرس به چنین احساساتی تشبیه می شود، زیرا این تشبیه ها فقط برای توصیف استرس نیست، بلکه داستان زندگی شماست که اصلاً هم حکایت خنده داری نیست. در حقیقت جنبه ی مثبت استرس که با افسردگی و خشم نیز مشترک است، این است که شما ارزش های قدرتمندی دارید. استرس نشانه ی آن است که ارزش های شما، اعم از شیء، شخص یا موضوعی مهم در وضعیت دلخواهتان قرار ندارند. اگر هیچ کس یا هیچ چیز برایتان اهمیت نداشت، هرگز استرس را تجربه نمی کردید. لعنت کردن را متوقف کنید، همه چیز خوب می شود! راهی برای فراموش کردن بدبختی هایتان پیدا کنیم، همه چیز عالی می شود! همه ی ما دوره های کوتاه استرس را تجربه می کنیم، مانند زمانی که به یک قرار ملاقات مهم دیر می رسیم یا حتی وقتی که برای ابراز عشق به کسی آماده می شویم. شعله های هیجانی استرس به محض اینکه لحظات تنش زا از بین می روند، رو به خاموشی می گذارند. استرس های کوتاه مدت را معمولاً می توان تحمل کرد. درهرحال، برای بعضی افراد استرس یکی از ویژگی های بارز زندگی شان است و به نظر می رسد هر روز برایشان مملو از استرس باشد. این امر اگر زندگی عادی را غیرممکن نکند، بی نهایت دشوار می کند. زندگی در کنار چنین افرادی نیز ممکن است سخت باشد. همان قدر که هیجانات منفی روابط را به خطر می اندازند، استرس مشوقِ دمدمی مزاجی و خشم سریع می شود. ازاین رو وقتی بیشترین نیاز را به دوستانمان داریم، آن ها از ما دور می شوند. استرس شبیه یک پیله ی سخت به تدریج دور زندگی فرد می پیچد و او را در چنگال خود نگه می دارد، حرکتش را محدود می کند و هیچ راه فراری برایش باقی نمی گذارد. اگر مدام استرس دارید، برایتان خوب نیست و زمانش رسیده که برای کنترل آن اقدامی مؤثر انجام دهید و برنامه ای برای خروج از این پیله ی سخت طراحی کنید.