۱. تحفه سلیمانی

درآمد

دو رساله ای که در کتاب حاضر به علاقه مندان فلسفه و عرفان اسلامی تقدیم می شود، تحفه سلیمانی و سؤال و جواب نام دارد تحفه سلیمانی در اصل نوشته شیخ محمود بن برهان الدین بن جمال الدین علی بن شیخ زاهد گیلانی از عارفان طریقت زاهدیه و صفویه و از نوادگان شیخ زاهد گیلانی (ف) ۷۰۰) است. از زندگی و شرح احوالات او آگاهی چندانی در دست نیست. او از طرف پدر به خانواده شیخ زاهد گیلانی منتسب است و از طرف مادر به خاندان شیخ صفی الدین اردبیلی (ف ۷۳۵) داماد شیخ زاهد و در علوم و دانشهای زمان از محضر پدرش برهان الدین و دایی اش خواجه سلطان على صفوى (ف (۸۳۰) کسب فیض کرده است.

شیخ محمود زاهدی در بیان باورهای کلامی و طریقتی خود و پدران و اجدادش رساله ای مختصر به زبان ترکی نوشته و آن را بیان عقاید اولیاء الله (یا عقاید اولیاء سبعه نام نهاده است. او در این رساله که به تقاضای جمعی از «خواص» و به ویژه فرزندش شیخ زاده ملك طيفور نوشته شده، عقاید شیخ زاهد گیلانی و شیخ صفی الدین اردبیلی و سایر مشایخ سلسله زاهدیه و صفویه و برخی سخنان ایشان را نقل کرده است.

شیخ محمود زاهدی در این رساله چهره ای کاملاً شیعی از طریقت زاهدیه و صفویه ارائه کرده و همه مشایخ و اقطاب طریقت را از پیروان اهل بیت (ع)..

ضرورت تعیین خلیفه برای نبی]

و ضرور است بر آن نبی که بعد از خود تعیین نماید خلیفه ای که اشبه باشد به او در همه امور و چنان باشد که از او کانه او است تا آنکه الله تعالی بوده؛ بلکه باید منصوص از جانب حق تعالی باشد و امر او امر الله تعالی باشد و چنانچه اطاعت الله تعالی و نبی واجب است اطاعت او نیز واجب است تا آنکه حافظ و ناصر دین بوده خلایق را به سعادت دنیوی و اخروی رساند /٥٢ / والا دين او تباه خواهد شد و چنانکه نبی باید که از جانب الله تعالی باشد نه به اجتماع مردم همچنین خلیفه نیز ضرور است که از جانب الله تعالی باشد نه از اجتماع مردم؛ زیرا که از اجتماع مردم علم حاصل نمی گردد؛ بلکه چیزی که حاصل میشود قدرت است و خلافت قدرت نیست؛ بلکه عمده در خلافت علم است و بر آن خلیفه نیز واجب است که تعیین خلیفه نماید مثل خود در همه امور و چون محال است آنکه ارض بی خلیفه باشد یعنی در هر زمان واجب است که خلیفه موجود باشد اعم از اینکه نبی باشد یا غیر نبی و اگر نبی نباشد ضرور است که وصی و خلیفه موجود او باشد پس خلیفه ای که در عصری است فی الحقیقه او کرده - الله تعالى - و اطاعت او اطاعت خدا و رسول است.

نسبت نبی و الله و در این مقام سلطان سلاطین صفویه سلطان شاه عباس الموسوى الصفوی این فقیر را مخاطب ١٥٣/ ساخته فرمودند: مدتی فکر می کردم و مدد از جانب حضرت حق میخواستم که بیابم نسبت نبی را به الله تعالی که از چه عالم نسبت است که فی الحقیقه آنچه از انبیا به ظهور آید از الله تعالی باشد تا آنکه حضرت احد حق عنایت نمود به خاطرم رسید که باید نسبت نبی به الله

ا در نسخه خطی چنانچه

۲ عبارت کوتایی دارد.