کتاب ادبیات آلمانی قرن 20 دوره 2 جلدی

فهرست مطالب
سخنی چند با خواننده 11
 
 
قسمت اول: از آغاز قرن تا پایان جنگ جهانی دوم
درآمد ناتورالیسم 17
امپرسیونیسم- سبک جدید- سمبولیسم Impressionismus – Jugendstil – symbolismus 48
اشتفان گئورگه Stefan George 80
هوگو فن هوفمانستال Hugo van Hofmannsthal 104
توماس مان Thomas maun 141
راینر ماریا ریلکه Rainer Maria Rilke 199
هرمان هسه  Hermann Hesse 231
اکسپرسیونیسم Expressionismus 252
فرانتس کافکا Frant Kafka 281
گوتفرید بن Gottfried Ben 310
گئورگ تراکل Georg Trakl 328
تئاتر اکسپرسیونیستی Theater des Expressionismus 347
بعد از اکسپرسیونیسم Neue Sachlichkeit 362
هاینریش مان Heinrich Mann 380
آلفرد دوبلین Alfred Döblin 402
روبرت موزیل Robert Musil 434
هرمان بروخ Hermann Broch 462
برتولت برشت Bertolt Brecht 498
آلمان نازی و جنگ جهانی دوم  Nazi-Literatur 530
ارنست یونگر Ernst Jữnger 537
 
قسمت دوم: از جنگ جهانی دوم تا پایان قرن
ادبیات پس از جنگ Nachkriegsliteratur 559
آلفرد آندرش Alfred Andersch 587
هاینریش بول Heinrich Böll 624
پل سلان Paul Celan 644
گونتر گراس Gűnter Grass 660
کریستا وولف Christa Wolf 691
اووه یونزون Uwe Johnson 719
تانکرد دورست Tankred Dorst 750
اینگبورگ باخمان Ingeborg Bachmann 776
مارتین والزر Martin Walser 801
هانس ماگنوس انسنسبرگر  Hans Magnus Enzensberger 822
پتر هاندکه Peter Handke 837
ادبیات مستند Dokumentarische Literatur 858
پتر وایس Peter Weiss 869
ادبیات پوچی Absurdismus 911
ماکس فریش Max Frisch 930
کارل کرولو Karl Krolow 962
Wolfgang Hildesheimer 974
فریدریش دورنمات Friedrich Dửrrenmatt 1011
توماس برنهارد Thomas Bernhard 1040
بوتو اشتراوس Botho Straus 1071
 
پست مدرن Postmoderne
درآمد: آغاز – یا پایان نوآوری؟ 1099
هانس آرپ 1110
نسل اول 1114
سنت دادا! 1132
فریدریکه مایروکر 1144
نسل دوم 1147
الفریده یلینک 1148
دورس گرونباین 1153
 
سخنی چند با خواننده
هدف از نگارش کتاب “ادبیات آلمانی در قرن بیستم” از آغاز گسترش معلومات خوانندۀ ایرانی بوده دربارۀ این ادبیات در زمان یاد شده. گسترش به مفهومی فراتر از مفهوم رایج، که معمولاً به کمیت توجه دارد، یا بیشتر به کمیت تا کیفیت. درواقع می‏توان گفت خوانندۀ فارسی زبان آغاز راه را رفته است. که همان خواندن و آشنایی با این ادبیات باشد. که مطابق معمول نیز از نویسندگان و شاعران بزرگ آغاز می‏شود _ نویسندگانی که شهرت جهانی یافته‏اند.
پس از این دورۀ آغازین دورۀ جدیدی می‏آید، که خواننده کم‏کم متوجه مسائل و مشکلاتی می‏شود، که در راه درک بهتر این آثار وجود دارد _ یا زمینۀ این توجه فراهم می‎شود. به این معنی که رفته رفته نوشته‎ها و مقالاتی، بیشتر ترجمه، منتشر می‏شود، که نشان دهندۀ وجود زمینۀ یادشده است. منتها این مقاله‎های اکثراً ترجمه شده کمک چندانی در جهت رفع نیاز خواننده نمی‏کند، که از همان پراکندگی یادشده سرچشمه می‏گیرد.
دشواری دیگر که به مشکل بالا اضافه می‎شود، که با آن هم بی‎ارتباط نیست. زبان علمی این مقالات است که  طبعاً از فهم خوانندۀ ایرانی بیرون است، یا به سادگی میسر نمی‏باشد. یعنی از آنجا که این مقالات معمولاً برای خوانندۀ آلمانی، یا حداکثر خوانندۀ اروپایی نوشته شده، که آشناییهای لازم را دست کم تا حدودی دارا می‏باشد _ پیش‎زمینه‎ای که از تحصیلات دانشگاهی یا پیش از آن به دست آورده است- که خوانندۀ ایرانی به احتمال بسیار  فاقد آن است.
به طور کلی می‎توان گفت درک این گونه مقالات با دید جزیی‎نگری که بر بحثهای تخصصی حاکم است این دشواری را برای خوانندۀ ایرانی موجب می‎شود. مشکلی که مد نظر نگارنده بوده و در کتاب حاضر در برطرف کردن آن کوشیده است.
ضمن آنکه خواننده را نیز هرجا که لازم بیاید با نقل قولی هرچند کوتاه با اینگونه مطالب آشنا می‎کند، تا با فضای حاکم در بحثهای مربوط به هر نویسنده و به طور کلی نظریاتی که در تفسیرها و نقدهای رایج در محیط بومی آثار مورد بحث مطرح می‏شود در حد امکان تماس یابد.
ضمن آنکه نگارنده خود نیز هرجا نظریه‏ای را از یکی از این مقالات وام گرفته دین خود را ادا کرده است. ولی نظریاتی را هم که مخالف نظریۀ خود می‎بیند از قلم نمی‎اندازد، تا خواننده نیز حتی‎المقدور از آن آگاهی یابد.
که این امر می‎تواند به درک بهتر مطالب کمک کند، ضمن آنکه خواننده خود نیز در جریان چنین اختلاف نظری قرار گیرد. ولی ورای آن و مهم‏تر از آن لازم می‎داند با این گونه آشنایی توانایی او را افزایش دهد. به طور کلی نگارنده سعی دارد که خواننده هرچه بیشتر با محیط رشد و تحول ادبیات مورد بحث آشنا شود، که برای درک درست این آثار لازم می‎داند.
ولی مهم تر از آن رابطه‎ای است که نویسندگان و شاعران مورد بحث با یکدیگر و نیز با نویسندگان و شاعران گذشته و آینده دارند. از اینجا تعلق هرکدام به سنت های ادبیات و مکتب های آن روشن می‏شود. که نکاتی را هم دربارۀ این ادبیات به طور کلی در کلیت و جامعیت آن روشن می‏کند. به طور مثال رابطۀ توماس مان و برتولت برشت، که رابطه‏ای منفی و حاکی از اختلاف است، از یک سو، و رابطۀ آنها با نویسنده‏های آینده، پس از جنگ جهانی دوم، مثلاً با ماکس فریش، نکاتی را دربارۀ فریش روشن می‏کند، همچنان که رابطۀ این نویسندگان با نویسنده‎ای از گذشته، نویسنده‎ای کلاسیک از قرن هجدهم و نوزدهم مانند گوته نکاتی را به خواننده یادآور می شود که درک آثار آنها را آسان‏تر می‏سازد.
موضوع دیگری که به رابطۀ کمیت با کیفیت ارتباط می‏یابد: پیچیدگی این رابطه است و تأثیر آن بر نویسندگان و شاعران. به این معنی که حجم مقالات همیشه نشان از کیفیت و ارزش این آثار ندارد. چون مثلاً نویسنده‎ای مانند فرانتس کافکا که به دلیل عمر کوتاهش آثار زیادی از خود به جا نگذاشته برعکس نویسنده‏ای مانند توماس مان که عمر طولانی‎تری کرده است. یا نویسنده‎ای مانند روبرت موزیل هرچند پس از مرگش دائماً بر اهمیتش و اقبالی که از آن برخوردار بوده افزوده شده ولی این اقبال تنها به رمان بزرگش مربوط بوده و احیاناً چند اثر  دیگر که آنها هم در سایۀ آن رمان بزرگ قرار داشته و دارد، آثار دیگرش از چندان توجهی برخوردار نبوده است.