کتاب گمشده در آینه

تأملی در هنرها، شعر و جنون به بهانۀ شرح حال یک شخصیت مرزی نقاش
درباره کتاب:
لطف برخی از دوستان که اظهار کرده بودند ویراست اول کتاب را در یک مجلس خوانده اند، گریبانگیرم شد و باعث شد برخی از نکاتی که در ویراست اول سریع از آنها گذشته بودم را در این چاپ شرح و بسط دهم.  اینکه کتاب بتواند ناخودآگاه خوانندگان خود را به نحوی درگیر کند که نتوانند از آن دست بکشند مگر برای رفع حوائج ضروری، به من نشان داد که راه درستی را طی کرده ام و ادامۀ آن بخردانه است. در ویراست دوم این جستار، فلسفۀ یکی از روشن بین ترین و بی تعارف ترین متفکران یعنی شوپنهاور و نیز روانکاوی لکانی دو خورشیدی بوده اند که بر حدود دو دهه تجربۀ عملی در حوزۀ روح و روان - از روان پزشکی گرفته تا روانکاوی- پرتوی نور افکنده اند. شوپنهاور به عنوان تنها فیلسوفی که در قرن نوزدهم شأن آثار هنری به ویژه نقاشی، ادبیات و موسیقی را آنطور که شایسته آنهاست به آنها بازگرداند، و لکان به عنوان رادیکال ترین و مهارناپذیرترین متفکر کل قرن بیستم، که سیطرۀ تفکرش مرزهای دانش را در این قرن در هم کوبید و در هم نوردید و در هم کوبید.  از شوپنهاور آموخته ام که «عمل اصلی و محوری هنر، عملی شناختی است نه بیانی. مقصودی که واقعاً از هنر حاصل می شود، بیان عواطف نیست؛ بینا کردن ما نسبت به سرشت و حقیقت کلی امور است». عنوان فرعی کتاب «تأملاتی در مورد هنرها، شعر و جنون» است-  که می توانست با قدری بازیگوشی در زبان «تأملاتی در زبان، زمان و زنان» نیز نام بگیرد - چه بایستی گفت که کلیۀ مباحث این کتاب به سیاق آنچه در قرن بیستم دغدغۀ اصلی اندک بشریت دانش مدار و آخرین مرزهای روانکاوی بوده، در چارچوبی زبان شناسانه انجام می گیرند، یعنی از زبان آغاز می کنیم، سیری در هنرهای مختلف می کنیم، که همانطور که خواهیم دید هر یک تکامل جنبه ای از زبان، و واگذاشتن جنبه های دیگر آن است، و بعد دوباره به زبان بر می گردیم، تا والاترین شکل آن را در شعر جستجو کنیم، و این همه را به مدد پرتویی از نور انجام می دهیم که آن را در اساس از جنون گرفته ایم، مطابق با آخرین افق هایی که در جهان دانش، این پدیدۀ شگفت در برابر چشمان حیرت زدۀ آدمی ترسیم کرده است.