کتاب حاضر تحلیل و بررسی جامعی است از مجموعه پژوهش ها و حدوداً نیم قرن مطالعاتِ اساتید و محققان علوم اجتماعی، به ویژه پژوهشگران مؤسسۀ مطالعات و تحقیقات روستایی و دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران. در واقع می توان این اثر علمی پُرمحتوا را نوعی راهنما یا دایرةالمعارفی در زمینۀ تغییرات و تحولات پنجاه سال اخیر روستاهای کشور دانست. مطالعات روستایی در ایران از دهۀ اوّل سال های 1340، با شروع برنامۀ اصلاحات ارضی در ایران، در بخش مطالعات روستایی مؤسسۀ مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران آغاز گردید. پیش از آن، جز چند بررسی پراکنده در مناطق مختلف به صورت تک نگاری و نیز اثری تحت عنوان مالک و زارع که اطلاعاتی را در زمینۀ ویژگی های جوامع روستایی ایران در دوره های شبه فئودالی و ملوک الطوایفی به دست می داد، کار عمده و باارزشی در مورد شناخت مسائل، مشکلات و ساختار اجتماعی و اقتصادی به ویژه در زمینۀ توسعۀ روستایی صورت نگرفته بود. این کتاب در هشت فصل با عناوین «مباحث نظری توسعه»، «مطالعات توسعه روستایی در ایران قبل از انقلاب اسلامی»، «فقرروستایی»، «تأثیر توسعه روستایی بر قشرها و دگرگونی های اجتماعی»، «مناسبات اجتماعی در نظام های بهره برداری»، تأثیر توسعه روستایی بر هویت های جمعی (مطالعات مربوط به کردستان)»، «برنامه های توسعه در ایران» و «جمع بندی و نگاهی به آینده روستا در ایران» تدوین گردیده است.