کتاب حاضر مشتمل بر شش مقاله است. این مقاله‌ها در سیری تطبیقی به نقد و تفسیر افسانه‌ها و قصه‌های ایرانی به قلم «الیاس بن یوسف نظام» اختصاص دارد. نخستین مقاله گزارشی از همانندی‌های قصه‌های نظامی و «برادران گریم» است. نظامی در داستان‌هایش از همان ابتدا با نام‌گذاری قهرمانان افسانة خود به «خیر و شر»، تکلیف آنان را برای خوانندة خود روشن می‌کند. درست همانند قصة «برادران گریم» که در آن نیز خیر و شر به سزای کردار خود می‌رسند و عدالت دربارة آن‌ها اجرا می‌شود. پنج افسانه یا حکایت دیگر کتاب، نمایانگر سرچشمه‌های مضامینی است که نظامی از ادب شرقی و غربی اقتباس کرده است. افسانة «سگ و شبان»، «حکایت بهرام گور»، «داستان عیسی(ع)»، «داستان اسکندر شاخ‌ دارد»، «وصیت‌نامة اسکندر» و «حکایت انوشیروان با وزیر خود»، عنوان پنج افسانة نقد شده در کتاب را تشکیل می‌دهند.