مردمان ساکن کوهپایه های خشک، بلندی ها و دامنه های مرطوب پوشیده از جنگل و مناطق باران خیز جلگه ای و ساحلی گیلان، با توجه به پراکندگی فضاهای زیستی و تنوع آب و هوایی، به منظور هم خوانی با محیط زیست به مجموعه ای از دانش تجربی در حوزه ی معماری دست یافتند. این دانش در مقایسه با الگوهای امروزی معماری خانه ها، که در چند دهه ی اخیر در نواحی بومی ایران و بالطبع در گیلان رواج یافته، شایسته ی ارزیابی است. در کتاب حاضر برخی از ویژگی های این معماری در مناطق مختلف گیلان بیان شده است. بر این اساس، در کتاب نخست پیشینه ی تاریخی معماری گیلان بازگو و سپس ضمن معرفی اجمالی حوزه های زیستی در گیلان، به تاثیر شرایط محیطی بر معماری اشاره شده است. در ادامه نیز تاثیر فعالیت های اقتصادی و هم چنین ویژگی های رفتارهای عمومی بر مسکن بررسی گردیده است.