کتاب «دین و دولت و کاربست شریعت» اثر محمد عابد الجابری، تحلیلی عمیق و روشنگر از نسبت دین با دولت و سازوکارهای اجرای شریعت در جهان اسلام ارائه می‌دهد. الجابری با رویکردی تاریخی و فلسفی، ریشه‌های تاریخی مسئلة دین و دولت را در تمدن اسلامی مورد بررسی قرار داده و نشان می‌دهد که چگونه تفاسیر مختلف از دین، رویکردهای متفاوتی را در خصوص رابطه با قدرت سیاسی و تنظیم مناسبات اجتماعی از طریق شریعت موجب شده‌اند. او به نقد برداشت‌های سطحی و بنیادگرایانه از شریعت پرداخته و بر لزوم فهم پویا و متناسب با مقتضیات زمان و مکان تأکید می‌کند. این اثر با بازخوانی انتقادی میراث اسلامی، زمینه‌ای برای اندیشیدن به راهکارهای معاصر در رابطة میان دین، دولت و جامعه فراهم می‌آورد.