کتاب هدیه هامبالت

به هیچ روی اعتقاد ندارم که تولد من نخستین دلیل بر هستی من بوده است. هامبالت هم چنین نبود. هیچ کس دیگری هم چنین نبوده. اگر در سایر زمینه ها چنین مفهومی مورد قبول نباشد، دست کم در چهارچوب علم زیباشناسی، نمی توانم تصویری را که اکثر آدمیان از مرگ کشیده اند بپذیرم، تصویری که در بخش عظیمی از زندگی خود بدان اندیشه کرده ام. بنابراین، در چهارچوب علم زیباشناسی الزاما باید تأیید نمایم که یک واقعیت بدیهی همانند روح انسان هرگز نمی تواند برای همیشه محو و نابود گردد. خیر، مرده ها در اطراف ما هستند، آن ها در پس انکارهای متافیزیکی ما محبوس می باشند. به هنگام شب به محض آنکه نیمی از ما به خواب می رویم، مرده های ما به ما نزدیک می شوند. ایده های ما بایستی برای آن ها در حکم تغذیه تلقی گردد. ما نزاع آن ها را تشکیل می دهیم، اما زمین های بی حاصلی هستیم و حاصلی جز گرسنگی برای آن ها به وجود نمی آوریم. بهتر است واقعیت گرا باشیم، مرده ها ما را تحت نظر دارند، روی خاک مراقب ما هستند، خاکی که مکتب آزادی ما تلقی می شود. در قلمرو بعدی، آنجا که همه چیزها به وضوح کامل تری عیان هستند، روشنایی آزادی را در خود محو می سازد. آزادی ما در روی کره خاکی به خاطر وجود تیرگی ها، خطاها، محدودیت های دل انگیز و عمدتاً به خاطر زیبایی ناشی از نابینایی و اهریمنی است. این موارد همواره با برکت آزادی همراه اند.