شهریار پادشاهی است که به علت خیانت یکی از ملکه‌ها، تصمیم می‌گیرد، هر بامداد یکی از دوشیزگان شهر را ملکه کرده و صبح به دست جلاد بسپارند تا او را بکشد. بدین‌ترتیب عدة بسیاری از دوشیزگان به دست شهریار کشته می‌شوند تا این که شهرزاد، دختری زیبا به دربار می‌آید و ملکه می‌شود. شهریار به او بسیار علاقه دارد و به او لقب عقل بزرگ می‌دهد و او را می‌ستاید؛ طوری که از کشتن دوشیزگان دست می‌کشد. دوشیزگان شهر نیز، روزی را به نام عید دوشیزگان قرار می‌دهد و در آن روز از این که شهرزاد مانع مرگ آنها شده، تقدیس می‌کنند، تا این که شهریار تصمیم می‌گیرد به سفر برود و زمانی که بازمی‌گردد اتفاق غیرمنتظره‌ای را مشاهده می‌کند که در این نمایش‌نامه، در هفت پرده به تصویر کشیده شده است.