کتاب سینمای اعتراض فیلمساز معترض

در کتاب حاضر سعي شده تا با مروري بينامتني بين سينما، تاريخ و هنرهاي تجسمي در بستر تحولات اجتماعي و سياسي، موضوع اعتراض در هنر و مقوله پيچيده سينماي اعتراض مطالعه شود. در بخش مقدمه با طرح پرسش هايي درباره سينماي اعتراض و معترض، شالوده کلي بحث پي ريزي مي شود. در بخش هنر اعتراض، سعي…

در فیلم های کارگردان لهستانی، پیتر ساسکالسکی، با انسان هایی دردمند و فراموش شدگانی روبروییم که بادقت و ظرافتی هوشمندانه منطبق با الگویی زولایی برش خورده و عرضه می شوند. شخصیت هایی که یا توان گریز از جبر محیط را ندارند یا مدت هاست که آن چنان در دایره ی زندگی خود، به دور خود می چرخند که دیگر به آن فکر نمی کنند. به طور مثال می توان به فیلم تحسین شده ی وی «ادی» اشاره کرد که راجع به زندگی روزمره ی دو آشغال جمع کن، ادی و دوستش، است. تنها علاقه ی ادی کتاب خواندن است و برای خود کلکسیونی از کتاب هایی که از میان آشغال ها جمع آوری کرده دارد. وی از زندگی خود راضی است و بدون شکایت روز را شب می کند. از طرفی «برادران» که از راه زورگیری از افرادی چون ادی امرار معاش می کنند تصمیم می گیرند تا خواهر ۱۷ ساله خود را برای آموزش نزد ادی بسپارند. آن ها خیالشان از بابت ادی راحت است چون او آنقدر زشت است که مطمئن هستند دست از پا خطا نمی کند. سه ماه بعد، وقتی برادران متوجه بارداری خواهرشان می شوند، به سراغ ادی می روند تا او را تنبیه کنند؛ زیرا خواهرشان برای محافظت از جان هم خوابه اش، ادی را به دروغ پدر بچه معرفی کرده است. ادی بعد از تحمل تنبیه وحشیانه و سخت آن ها، حتی این را هم می پذیرد و سرپرستی بچه را قبول می کند. بی عدالتی و نابرابری اجتماعی در این فیلم زیر سایه ی جبر محیط، که چون کوه بر شانه های ادی بیچاره سنگینی می کند، بعلاوه ساختار به شدت واقع گرایانه ی فیلم آنچنان به ظرافت طرح می شود که بیننده را در مقام شاهد قرار داده و وادار به تفکر راجع به شرایط زندگی بشر می کند.