در کشور ما معمولاً معنای درست و دقیقی از «نقد» مستفاد نمی شود. دست اندرکاران فعالیت های ادبی غالباً بین «مرور و معرفی»، «تحلیل» و «نقد» تمایز نمی گذارند و هر نوع نوشتاری را که نویسنده در آن نظری راجع به متنی ادبی اظهار کرده باشد، به غلط مصداق «نقد» می پندارند. فقط از راه شناساندن نظریه های علمی نقد ادبی و نحوه ی کاربرد عملی آن هاست که می توان به این برداشت ها و توقعات نادرست پایان داد. کتاب حاضر با همین هدف، مجموعه ای از پُرکاربردترین نظریه های نقادانه را به پژوهشگران این حوزه می شناساند. این نظریه ها عبارت اند از: فرمالیسم (نقد نو)، روانکاوی، ساختارگرایی، روایت شناسی، نقد اسطوره ای-کهن الگویی، تاریخ گرایی نوین، نقد لاکانی، مطالعات زنان، نشانه شناسی شعر (رویکرد ریفاتر)، پسامدرنیسم، مطالعات فرهنگی، نشانه شناسی (رویکرد سوسور، پِرْس و بارت)، نظریه ی دریافت و نقد واکنش خواننده. هر یک از فصل ها چهارچوب ثابتی به شرح زیر دارد:
 -ملاحظات کلی درباره ی نظریه ی همان فصل
 -اصول و مفروضات بنیادین آن نظریه
 -روش شناسی نقد با آن نظریه
 -متونی که برای نقد شدن با آن نظریه مناسب ترند
 -پرسش هایی که منتقدانِ پیرو آن نظریه می خواهند پاسخ دهند
 -مزیّت ها و محدودیت های آن نظریه
 -رهنمودهایی درباره ی نگارش نقد با آن نظریه
 -نمونه هایی از نقد عملی بر اساس آن نظریه
 -مرور نمونه های نقد
 -اصطلاحات کلیدی آن نظریه
نقد ادبی در این کتاب با رویکردی میان رشته ای به مخاطب معرفی شده و لذا نویسنده کوشیده است تا هم در شیوه ی طرح مباحث و هم در نمونه های نقد عملی، کتاب حاضر بتواند نیازهای دانشجویان در رشته های مختلف ادبیات و علوم انسانی را پاسخ دهد.