این کتاب که جلد اول از "گزارش یک زندگی" محسوب می‌شود به شرح زندگی و فعالیت‌های علمی و فرهنگی "علی‌اکبر سیاسی" (1369-1274) اختصاص دارد. این جلد بخشی از رویدادها و کارهای انجام گرفته تا اواخر دهه‌ی 1330 شمسی را دربرمی‌گیرد. مطالب کتاب در چهارده بخش گنجانده شده است. دوران کودکی، سفر به اروپا و تحصیل در پاریس، بازگشت به ایران و تاسیس انجمن ایران جوان، سفر دوم به اروپا و دفاع از رساله‌ی دکتری در رشته‌ی روان‌شناسی، از جمله مطالبی است که بخش‌های نخست کتاب را تشکیل می‌دهد. دکتر سیاسی پس از بازگشت به ایران و تدریس در دارالفنون و مدرسه‌ی سیاسی، ریاست اداره‌ی تعلیمات عالیه را برعهده گرفت و ضمن تصویب قانون تربیت معلم، در طرح قانون تاسیس نخستین دانشگاه ایران نیز نقشی داشت. دکتر سیاسی پس از تاسیس دانشگاه تهران به عنوان نخستین رئیس دانشگاه انتخاب شد. نویسنده به تلاش‌های وی در زمینه‌ی خرید اراضی در شمال غرب تهران به ویژه ناحیه‌ی امیرآباد برای ایجاد شهرک دانشگاهی اشاره دارد. از دیگر مطالب کتاب می‌توان به مشارکت در تدوین و تصویب منشور سازمان ملل متحد، دوران ریاستش در دانشگاه تهران، حوادث 16 آذر، ترور محمدرضاشاه پهلوی در دانشگاه و پیامدهای آن، برکناری از ریاست دانشگاه، ریاست دانشکده‌ی ادبیات و علوم انسانی و... اشاره کرد. بخش پایانی کتاب نیز به فعالیت‌های علمی دکتر سیاسی در زمینه‌ی روان‌شناسی و معرفی و تدیس روان‌شناسی علمی در ایران اختصاص دارد.