کتاب ما و میراث فلسفی مان

پژوهشگران حوزة اندیشه، در جهان عرب بی شمارند. از جملة آنها می توان «محمد عابد الجابری» را نام برد که خوانش نوینی به دین دارد و از جمله کتاب های ارزشمند او « سخن والتراث» ( کتاب حاضر) است. الجابری نیز مانند دیگر فیلسوفان، تأثیر فلسفة یونان را برفلسفة اسلامی اندک نمی شمارد. او در کتاب مفاهیم سنتی و مطالعات معاصر میراث فلسفی را به تیغ نقد سپرده است. البته هدف او از چنین نقدی، کنار گذاشتن آن میراث نیست، چرا که به باور او «میراث فلسفی جزئی از ماست و قرار نیست که آن را دور بریزیم»، بنابراین «آن را نقد می کنیم و از خود جدا می سازیم» تا دگرباره «به خود بازگردانیم» . او با دنبال کردن چنین هدفی در کتاب، به نقد سه خوانش معاصر بنیادگرا، لیبرال و چپ می پردازد و هر یک را به سبب نداشتن « کم ترین عینیت گرایی» از یک سو و «نداشتن نگاه تاریخی» از سوی دیگر، مردود و به نوعی «بنیادگرا» می داند. به باور وی، آنچه ما آن را «فلسفه اسلامی» می نامیم، خوانش پیگیر یا آفریننده از تاریخ ویژه و تاریخ معرفتی متافیزیکی اش نبوده است و تا زمانی که به محتوای معرفتی این فلسفه نپردازیم، « چیز تاز ای در آن نخواهیم یافت.» او فلسفة اسلامی را در بستر واقعیات اجتماعی، تاریخی و سیاسی بررسی و از این رو خوانش نوینی از فلسفة فارابی و ابن سینا در کتاب مطرح کرده است.