مبحث محوری کتاب بر این نکته استوار است که می توان مهارت های تفکر را ازطریق توجه، تمرین و استفاده از ابزارهای ساده نظیر "تفکر جانبی"، "بررسی همه ی عوامل"، "خواسته ها" و "اهداف و مقاصد" تقویت کرد و افزایش داد. "دوبونو در این کتاب نشان می دهد که مهارت های عملی تفکر کاملا با هوش متفاوت اند و نیز آشکار می سازد که چگونه بسیاری از افراد باهوش در عمل، متفکران خوبی نیستند؛ زیرا این افراد در "دام هوش" خود گرفتارند. هر بخشی از این کتاب دربردارنده ی جنبه های مهمی از تفکر است؛ مانند: ادراک، تصمیم گیری، پرداختن به عواطف و ارزش ها، گفت و گو، تمرکز، و آینده.