شاید حتی بتوانم در چنان دقایقی برای خود گونه ای از لذت ــ لذت ناامیدی ــ را بیابم، اما واقعیت این است که آدمی داغ ترین لذت ها را اتفاقا در قعر ناامیدی می چشد، به ویژه زمانی که دیگر هیچ امیدی ندارد به رهایی از مخمصه ای که در آن گرفتار آمده است. هیچ کاری نکردن نیکوتر است! بی کنشیِ آگاهانه نیکوتر است! بنابراین، درود بر زیر زمین! شخصیت اصلی این کتاب یک ضدقهرمانِ ناتوان در رسیدن به خواسته هایش است، انسانی با مشکلات روحی گوناگون که از سوی جامعه پذیرفته نیست و خود را از این دنیا جدا می داند. او آنچه را در دنیای پیرامون جریان دارد نفی می کند به دنیای درونی خود سرک می کشد تا شاید چیزی نو درباره ی خود کشف کند. «یادداشت های زیرزمینی استغفار آشکار اما غیررسمی داستایِفسکی است از عقاید و آرمان های گذشته اش.» (لِف شِستُف، داستایِفسکی و نیچه) «یادداشت های زیرزمینی را می توان نخستین رمان مدرن دانست، با آن حال وهوای کنایه آمیزِ هوشمندانه و بیگانه اش... آن حسِ بی معنایی هستی که بر بسیاری از آثار ادبی قرن بیستم ــ از آثار کنراد و کافکا گرفته تا بکت و دیگران ــ حاکم است، نخست در آثار داستایِفسکی دیده می شود.» (ملکم بردبری)