در اين كتاب براي فهم و درك فرهنگ سنتي چهارشنبه سوري و دست يافتن به معنا و مفهوم آن، جشن را از جنبه هاي گوناگون تاريخي، اسطوره اي - آييني، زباني و نشانه شناختي مورد مطالعه قرار داده است. در رويكرد تاريخي به خاستگاه و پيشينه جشن و فرآيند تكوين، تغيير و تحول فرهنگ منسكي آن در فرآيند تاريخ اجتماعي پرداخته مي شود و كنش هاي نمادين در جشن به لحاظ اسطوره اي - آييني در بستر فرهنگ و باورهاي عامه مردم بررسي مي شود و پاره اي از نشانه ها و نمادهاي فرهنگي در رفتارهاي كنشگران رمزگشايي مي شود.

در ایران باستان، همه روزهای ماه، خجسته و فرخنده به شمار می رفته اند و هر روز ماه را همان طور که در پیش اشاره شد، به نام ایزد و فرشته ای می نامیده اند و مبارک و گرامی می داشته اند. هر روز از ماه که نامش با نام ماه همسان بود، آن روز را مقدس می انگاشتند و جشن می گرفتند و مجالس شادی بر پا می کردند. در گاه شماری ایران هفته جایی نداشت و فقط در میان مردم قوم یهود که در ایران می زیستند، هفته کاربرد داشت و نزد گروهی از آنان روز چهارشنبه هفته فرخنده و مبارک شمرده می شد و یکی از این چهارشنبه ها را اول سال قرار داده بودند و عید می گرفتند. این گروه از یهودیان معتقد بودند که خداوند دو نور عظیم در یکی از روزهای چهارشنبه سال آفریده است و به این سبب همه روزهای چهارشنبه هفته را مبارک می پنداشتند. روزهای چهارشنبه به ویژه چهارشنبه آخر سال برای کردهای ایران نیز قداست خاصی داشته است، از این رو برای خوش یُمن بودن و دوام ازدواج ها، مراسم جشن عروسی را روز چهارشنبه آغاز می کردند و تا روز جمعه آن را ادامه می دادند. در میان زنان کُرد موسوم بود که صبح روز چهارشنبه هر هفته به زیارت اهل قبور و مزار پیران مقدس بروند. ظاهراً روز چهارشنبه در میان قوم کرد، روز مردگان شناخته می شد و برای تجدید همبستگی با روان مردگانشان و یادآوری آن ها بر سر گورشان می رفتند. واسیلی نیکیتین به نقل از رساله محقق روسی موچورسین درباره باورهای کُردهای آذربایجان با اشاره به قداست این روز می نویسد: «به باور این مردم، در روز چهارشنبه پیش از نوروز، آب رودخانه ها و نهرها بند می آید و یخ می بندد؛ تمام طبیعت به خواب می رود و آسمان باز می شود. هرکس هنگام پدیداری این رویداد حاضر و ناظر باشد و همان دم آرزویی بکند، آرزویش برآورده خواهد شد.»