پیشگفتار
مقدمه
بخش اول: کلیات
فصل اول: تاریخچه و مبانی بهبود
فصل دوم: تحول سازمانی و نگرشهای جدید به مباحث بهبود
فصل سوم: ابعاد بهبود (بررسی متغیرها و نقش آنها در تحول)
بخش دوم: مدیریت تحول نیروی انسانی
فصل چهارم: توسعه در رفتار عمومی کارکنان
فصل پنجم: آموزشهای مرتبط با بهبود سازمانی
فصل ششم: ویژگیهای برنامه بهبود با تأًکید بر ابعاد رفتاری
بخش سوم: مدیریت تحول ساختار
فصل هفتم: شناخت ساختار و مطالعات مبنایی
فصل هشتم: ویژگیهای برنامه بهبود سازمانی با تأکید بر ابعاد ساختاری
بخش چهارم: مدیریت تحول خط مشی
فصل دهم: ویژگیهای برنامه بهبود سازمانی
بخش پنجم: مدیریت تحول فنون و تکنولوژی
فصل یازدهم: تکنولوژی و تحول
فصل دوازدهم: ویژگیهای برنامه بهبود با تأکید بر روشها و فنون
بخش ششم:توانمندسازی و تحلیل نیازهای سازمان
فصل سیزدهم: سازمان و توانمندی
فصل چهاردهم: تحلیل نیازهای ساختاری، رفتاری، خط مشی گذاری و تکنولوژیک
پیوستها
منابع و مآخذ

بحث رشد و تحول و بهبود که امروزه از مهمترین موضوعات جوامع به ویژه کشورهای در حال توسعه است پیش از آنکه موضوعی اقتصادی و سیاسی باشد، مدیریتی است. هر چند این مباحث شاخه نسبتاً جوانی از علم مدیریت است، اما ضرورت آن به طور مستقیم یا غیر مستقیم در برخی کتب مدیریت مورد توجه قرار گرفته است. مباحث بهبود به ویژه از این جهت دارای اهمیت است که در امور فردی و اجتماعی، در مؤسسات کوچک و بزرگ و به طور کلی در سطح جامعه لزوم آن احساس میشود. به علت قلت منابعی که تاکنون درباره تحول و بهبود یا عناوینی نزدیک به آنها نگاشته شده، تصمیم گرفته شد که متن حاضر با دیدگاه جدیدی به موضوع تحول و بهبود سازمان به علاقه مندان عرضه و نکاتی درخور غور و تأمل به مجموعه متون موجود در این زمینه افزوده شود به طوری که استفاده کنندگان مختلف بتوانند به فراخور توان علمی و تجربی خود از آن بهره بگیرند.

امید است کتاب حاضر برای دانشجویان رشته مدیریت و علاقه مندان به موضوعات تحول سازمانی مفید باشد و استادان و صاحب نظران ارجمند با تذکرات و پیشنهادهای خود به اصلاحات بعدی این اثر کمک کنند.

در پایان لازم است از مساعی سازمان «سمت» در انتشار این کتاب و نیز از سعی وافر ویراستار محترم ادبی سرکار خانم معصومه اروانه که موجبات سلاست متن را فراهم نمودند قدردانی نمایم از خداوند کریم توفیق همه پژوهندگان را در تدارک اندیشه های علمی خواهانم.

محمد سعید تسلیمی

دیدگاههای مکاتب شرقی و غربی درباره ابداع مسئله مورد توجه در اینجا طرز اندیشه درباره خلاقیت است و برخورد با مسئله ابداع در فلسفه شرق و غرب آنچه که در هر دو دیدگاه به صورت یکسان قابل بررسی است ناشی از ادغام و ترکیب منطق و ذوق و سلیقه است؛ ترکیبی که به زعم هر دو دسته از صاحب نظران مبنای علمی دارد تمرکز باعث تقویت روان میشود و از یک سو روان را بر جسم مسلط میکند حرکات جسمی و بدنی دقیقاً تحت کنترل و هدایت روان قرار میگیرد و از سوی دیگر فکر را به موضوع مورد نظر متمرکز می گرداند. روان متمرکز شده به موضوع از هر نوع اشتغالات و تزاحمهای دیگر رها میشود. در فلسفه شرق از این روان شناسی تمرکزی مکتبی ایجاد شد به نام مکتب دن که در آن موضوع ریاضت حایز اهمیت است صاحب نظر روان شناسی تمرکزی ذن میگوید من در طبیعت هستم و طبیعت در من قرار دارد. به این ترتیب با اعمال روان شناسی تمرکزی خود را به مثابه طبیعت میانگارد و ویژگیها و خصایصی که در طبیعت یافت میشود در خود جستجو میکند. او معتقد است عظمت کوه در اوست و خود را از نظر استقامت با آن برابر میداند مسئله برابری وزن و حجم مطرح نیست روحیات بلند پروازانه مطرح است. به عبارت دیگر معتقد است تمام آنچه در طبیعت یافت میشود در انسان نیز هست و انسان و طبیعت دارای هویت مشترک هستند و یک وحدت وجود بین این دو برقرار است یک متخصص با داشتن چنین روحیه ای می تواند عالی ترین تکنولوژی را خلق کند. یافته های جدید علمی و تکنولوژیکی ریشه در همین طرز تفکر دارد و نمونه بارز چنین تفکری را در ژاپن می توان ملاحظه کرد.

به طور کلی فلسفه شرق و غرب در خصوص ابداع نظر مشترک دارند. با این تفاوت که در شرق بر روحیات متمرکز تأکید میشود و در غرب بر شخصیت خودیاب دانشمندان غربی از قبیل راجرز و مازلو بر شخصیت خودیاب تأکید داشته اند.