کتاب در کشاکش دین و دولت نشر ماهی

کتاب «در کشاکش دین و دولت» با گزارشی فشرده از دوران سی ساله پس از رحلت پیغمبر اکرم در سال 11 هجری تا صلح امام حسن(ع) و معاویه در سال 41 هجری آغاز می شود و در پی آن، موحد چنان که خود گفته است می کوشد «با دقت در مضمون روایت های مورخان و تعمق در زیر و بم آن ها، تصویری بالنسبه معقول و قابل اعتماد آن دوران» (13) به دست دهد.» بر این پایه او دو نگاه را از دو منظر به این دوران سی ساله به مخاطب ارائه می دهد. یکی نگاهی که عمده تمرکزش بر مقوله شکل گیری و تاسیس حکومت اسلامی و مقوله خلافت است و دیگری نگاهی که بر نزاع های برآمده از شکل گیری این حکومت ناشی شده تمرکز دارد. به عنوان نمونه در بخش «نگاه اول» از فصل اول کتاب، محمدعلی موحد به مقولاتی مانند «تصویری از حکومت در صدر اسلام»، نسبت ساخت حکومت خلیفه ای با ساخت پادشاهی، ابعاد مقوله بیعت و… پرداخته است و در بخش «نگاه دوم» مقولاتی مانند «نزاع در میان قریشیان»، «نخستین ترور سیاسی در اسلام»، «چگونه مسلمانان بر خلیفه شوریدند؟»، «نزاع خانگی و ماجرای جنگ شتر» و… می پردازد. دوران سی ساله ای که موحد در فصل اول کتاب بر آن تمرکز کرده، آبستن وقایع شگرفی بوده است که سرنوشت حکومت زیر پرچم اسلام را رقم زد. در آن سی سال، ماجراهایی سهمگین و خون آلود اتفاق افتاد.