کتاب بخارای من ایل من

و نابود کرده اند خاکش را زیر و رو کرده اند و در کنار چشمه ی آبش که آبشخور گله هامان بود، چند خانه ی گلی ساخته اند و اسمش را به اسم کد خداشان «قنبر آباد» گذاشته اند.

کدخدا و ریش سفید به درد بخور نداریم. این بیچاره ها از خودمان هم بی سر و زبان ترند دست جمعی به ادارات رفتیم. خاک بر سرمان ریختیم. شکایت نوشتیم تلگراف کردیم داد و بیداد کردیم. دستمان به جایی بند نشد. همه هم دست بودند زورمان نرسید برگشتیم مال و گوسفندمان نای راه رفتن نداشت. خواستیم بفروشیم یک مشت پوست و استخوان خریدار نداشت.

یک مال خر، یک چوب دار پیدا نشد که بگوید چند! مرد ایلی حق داشت تیره و طایفه اش از میان رفته بود. مراتعشان که روزگاری از غنی ترین و شاداب ترین مراتع ایل بود، اکنون به شکل بیابانی بی آب و علف درآمده بود این مراتع در ایام قدرت قشقایی، بیش از هزار مادیان ایلخانی را با صدها نوزین و یک سال و کره ی شیری در خود جای می داد. گله های «مهتر خانه در کنار رمه هایش چوپانان «مهترخانه» در کنار مهترانش روزگار خوشی داشتند ییلاقشان سرسبز و پرپشت و پهناور بود. شتر در میان گیاه های انبوه و بلندش گم میشد ولی حالا جز تاله های خشک و تنک و پراکنده چیزی نداشت به کویر شبیه شده بود. از رمه ی اسبانش خبری نبود گوسفندانش ته کشیده بودند ته مانده ی بوته ها و چمن ها برای دو هفته هم کافی نبود. خاکش سست زمینش بیبته، چمنش خشک و گیاهش بی پناه شده بود. از دشتها و گلزارهایش بیابان ریگزاری به وجود آمده بود که در آن با جست و خیز هر حیوان گرد و غباری بر می خاست و با وزش هر باد گردبادی به هوا می رفت.

تیره ی مهترخانه تیره ی سواران و سوارکاران بود. تیره ی «مهترخانه» تیره ی تاخت و تاز تیره ی مسابقه ها و قیقاج ها بود. تیره و طایفه ی اسبها بود. اسبها با نژادهای کمیاب و مشهورشان خرسان، نسمان، وزنه شراک اسب های با رنگهای دلفریب و گوناگونشان سفید قزل طلایی کهر قره کهر، کرند سمند و ابلق اسبهای با آن یالهای بلند و فروهشته آن سم و ستونهای استوار و آن خالهای سفید و کوچک پیشانی خالهایی که نامش را «قشقه» می گفتند و...