در اثر حاضر، مفاهیم اصولی و پاره‌ای از نظریات اساسی درباره تعلیم و تربیت و نیز فلسفه و ماهیت تربیت از دیدگاه مکاتب مختلف فکری و اعتقادی تبیین شده است .مباحث کتاب ذیل سیزده فصل فراهم آمده که عناوین تعدادی از آن‌ها بدین قرار است :((اصول تعلیم و تربیت با توجه به تحقیقات روان‌شناسی، جامعه‌شناختی و نظریات مربیان بزرگ))، ((مفهوم فلسفه))، ((فلسفه تعلیم و تربیت))، ((مسائل اساسی فلسفه تعلیم و تربیت))، ((ایده‌آلیسم و تعلیم و تربیت))، ((رئالیسم و تعلیم و تربیت))، ((پراگماتیسم و تعلیم و تربیت))، ((اگسیستانسیالیسم و تعلیم و تربیت))، ((فلسفه تحلیلی و تعلیم و تربیت))، ((فلسفه تربیتی اسلام)) و ((فلسفه مادی دیالکتیکی و تعلیم و تربیت تبیین مادی)).