کتاب ممیزات تاریخ نگاری در ایران

کتاب حاضر، به بررسی شیوه‌های تاریخ‌نگاری ایرانیان و خصوصیات عمومی تاریخ‌های نوشته‌شده در چهارده قرن اخیر می‌پردازد. نخستین فصل کتاب با مروری کوتاه بر تاریخ‌نویسی در جهان اسلام و دلایل گسترش آن در دوره‌های تاریخی مختلف به بررسی تاریخ‌نگاری ایرانی، شرایط سیاسی و اجتماعی ایران در قرون نخستین اسلامی، چگونگی شکل‌گیری تاریخ‌نگاری ملّی در ایران و روش‌های تاریخ‌نویسی می‌پردازد. جایگاه براعت استهلال در تاریخ‌نویسی ایرانیان، استفاده از عناصر داستانی برای ذکر برخی از حقایق مشهود تاریخی، هرمنوتیک تاریخی، شاهنامه نویسی و ورود اندیشه‌های سیاسی در تاریخ‌نگاری، تاریخ‌نگاری محلّی و منطقه‌ای و ریشه‌های تبارگرایی در تاریخ ایران، برخی از عناوین فصل دوّم کتاب را تشکیل می‌دهند. فصل بعدی کتاب ورود لغات عربی، ترکی و مغولی به زبان فارسی و تأثیر آن بر جریان تاریخ‌نگاری ایرانی را مورد بحث و بررسی قرار می‌دهد. فصل پایانی کتاب، بخش‌هایی از چهار نمونهْ برجسته تاریخ‌نگاری، یعنی «تاریخ بیهقی»، «تاریخ جهانگشای جوینی»، «تاریخ عالم آرای عباسی» و «تاریخ جهانگشای نادری» را در خود جای داده است.